Thái sư Trần Thủ Độ – Khởi nghiệp nhà Trần

     Trần Thủ Độ (1194-1264) là một nhà chính trị Đại Việt, sống vào thời cuối triều Lý đầu triều Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông có công giúp Thái tử Lý Hạo Sảm dẹp loạn Quách Bốc, thu phục Thăng Long. Sau khi lên ngôi, Lý Hạo Sảm (tức Lý Huệ Tông) phong ông làm Điện tiền Chỉ huy sứ coi giữ các đạo cấm quân bảo vệ kinh thành. Bạn nào từng xem Thủy Hử chắc cũng nghe uy danh Lâm Xung thủ lĩnh cấm quân triều đình; nói vậy để các bạn hình dung thủ lĩnh cấm quân Trần Thủ Độ của nước Đại Việt bản lĩnh cỡ nào trong những năm tiếp theo…

     Những tưởng suốt đời hưởng lộc và tận tụy với nhà Lý; chứng kiến cảnh triều Lý cuối thời rệu rã, giặc cướp nổi như ong, đói kém năm này qua năm khác. Năm 1225, Trần Thủ Độ lập mưu cùng Thái úy Phụ chính Trần Thừa đưa con trai thứ hai của Trần Thừa là Trần Cảnh mới 8 tuổi vào cung làm Chính thủ phục vụ vua nữ Lý Chiêu Hoàng. Một “Games of Thrones – Trò chơi Vương quyền” phiên bản Đại Việt sắp sửa diễn ra mà ở đó Trần Thủ Độ sắm vai “tổng đạo diễn”. Ông ép Lý Chiêu Hoàng lấy Trần Cảnh, rồi buộc cô dâu 8 tuổi truyền ngôi cho chồng tức Trần Thái Tông, cướp ngôi của họ Lý chuyển sang họ Trần, cơ nghiệp 200 năm nhà Lý từ đây kết thúc.

     Sau khi Trần Cảnh lên ngôi, Trần Thủ Độ được phong làm Thái sư. Do vua còn quá bé nên trong hơn 10 năm đầu, toàn bộ công việc quốc gia chủ yếu là do Trần Thủ Độ lo liệu. Trong khi nhà Trần mới lập, lòng dân chưa phục, loạn cũ thời Lý và loạn mới nổi lên nhiều, Trần Thủ Độ phải trực tiếp cầm quân vất vả đánh dẹp, một tay cáng đáng trọng sự, giúp Trần Thái Tông thu phục được giặc giã trong nước và chỉnh đốn lại mọi việc, làm cho nước Đại Việt bấy giờ được cường thịnh, nhờ vậy đất nước dần trở lại yên bình.

     30 năm sau …

     Năm 1258, đất nước ta bây giờ đứng trước mối họa xâm lăng của đế quốc Mông Cổ nổi tiếng hung bạo vừa đánh chiếm xong nước Đại Lý (có lẽ là nước Đại Lý của Đoàn Dự) thuộc tây nam Trung Quốc và tây bắc Việt Nam ngày nay.

     Ngột Lương Hợp Thai cầm đầu một đạo quân ba vạn tên theo đường sông Thao tiến xuống nước ta, sau khi vượt qua trại Quy Hóa, tiến xuống kịch chiến với quân ta do vua Trần Thái Tông chỉ huy ở Bình Lệ Nguyên. Trước thế giặc mạnh, Trần Thái Tông hạ lệnh rút quân về Thăng Long, sau đó lui tiếp về giữ Thiên Mạc. Trên sông Thiên Mạc, Thái Tông ngự thuyền nhỏ đến thuyền Thái úy Trần Nhật Hiệu (em ruột Thái Tông) hỏi kế sách chống giặc. Nhật Hiệu đang dựa mạn thuyền buồn rầu không đứng dậy nổi, lấy ngón tay chấm nước viết hai chữ “nhập Tống” (chạy sang nhà Tống – bấy giờ nhà Tống còn giữ miền Nam Trung Quốc) lên mạn thuyền. Nhà vua lập tức dời thuyền đến hỏi Thái sư Trần Thủ Độ. Trần Thủ Độ không chút ngần ngại trả lời: “Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo”.

Lăng mộ Trần Thủ Độ

Câu nói nổi tiếng cùng lăng mộ Thái sư Trần Thủ Độ tại quê hương Thái Bình.

     Câu nói đanh thép đó của Trần Thủ Độ vào lúc gay go nhất của cuộc chiến chống giặc đã làm cho vua Trần vững dạ, vực dậy ý chí chiến đấu cùng lòng tin quyết thắng của quân và dân cả nước. Ngay sau đó, Trần Thủ Độ hiến tâu với nhà vua phương sách đối phó. Mấy ngày sau, Trần Thái Tông dẫn đại quân mãnh liệt tiến đánh quân giặc ở Đông Bộ Đầu. Quân Mông Cổ sau 9 ngày chiếm cứ Thăng Long cuối cùng đã bị đánh cho đại bại, phải tháo chạy một mạch về nước, hoảng sợ không dám ngoái cổ.

     Trên danh nghĩa, Trần Thủ Độ không phải người đứng đầu đất nước, nhưng thực chất chính là người giữ vai trò quan trọng nhất làm nên đại thắng quân Mông Cổ vào năm 1258.

     Sau đại thắng, Trần Thủ Độ còn sống thêm 6 năm nữa, năm 1264 ông mất, thọ 71 tuổi.

     Ở bài viết này mình xin kể về công trạng của Thái sư Trần Thủ Độ. Nhưng rõ ràng Trần Thủ Độ không thể là người chỉ có công mà không có tội hoặc ngược lại. Trên phương diện quốc gia mà xét thì Trần Thủ Độ là một người có công lớn. Triều Lý đến những năm cuối cùng đã quá mục nát. Nếu không có sự đổi ngôi giữa hai họ Lý – Trần vào năm 1225 và hàng loạt chấn chỉnh, cải cách vào những năm sau đó thì làm sao có được một Đại Việt hùng mạnh đủ sức bảo vệ đất nước đánh thắng những đoàn quân xâm lược của đế quốc Mông Cổ nổi tiếng hung bạo, từng đè bẹp hàng chục quốc gia từ Á sang Âu?

One Comment

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *